Yeşilay, sosyal medya bağımlılığına dikkat çekti
Yeşilay Cemiyeti, sosyal medya kullanımının bağımlılık boyutunu ele alan yeni araştırmasını açıkladı. Türkiye’de haftalık sosyal medya kullanım süresi, dünya ortalamasının üzerinde. Gençler ve aileler için kritik önerilerde bulunuluyor.
İSTANBUL (İGFA) - Yeşilay Cemiyeti, bir asrı aşkın süredir bağımlılıkla mücadele eden ve toplumsal bilinci artırmaya yönelik çalışmalar yürüten önemli bir sivil toplum kuruluşu olarak, bu kez sosyal medya bağımlılığına yönelik kapsamlı bir araştırma raporunu kamuoyuyla paylaştı.
Yeşilay, daha önce "Bağımlılıkların Ekonomiye Maliyeti", "Kumar Raporu" ve "Tütün Raporu" gibi önemli raporlarla gündeme gelmişti. Cemiyet şimdi de "Sosyal Medya Araştırma Raporu"nu açıkladı.
Raporun detaylarının paylaşıldığı basın toplantısı, 31 Mart 2026 tarihinde Sepetçiler Kasrı'nda düzenlendi. Toplantıya Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Yeşilay Bilim Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Peyami Çelikcan ve Prof. Dr. Osman Tolga Arıcak katıldı.
SOSYAL MEDYA KULLANIMI: TÜRKİYE’NİN DURUMU
Yeşilay’ın araştırmasında, Türkiye genelinde 1.195 katılımcının görüşlerine başvuruldu. Araştırmaya göre, Türkiye’de haftalık sosyal medya kullanım süresi ortalama 25 saate ulaşırken, bu süre dünya ortalamasının (19 saat) oldukça üzerinde. Katılımcıların yüzde 70’i günde 3 saat ve üzeri sosyal medya kullandığını belirtiyor. Kullanıcıların büyük bir kısmı ise sosyal medyayı duygusal bir kaçış yolu olarak tanımlıyor.
Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) verilerine göre, internet bağımlılığı başvurularının büyük kısmını sosyal medya kullanıcıları oluşturuyor. YEDAM’a başvuranların çoğunluğu akıllı telefonlarını sosyal medya uygulamalarına erişim amacıyla kullanıyor. Sosyal medya bağımlılığı nedeniyle YEDAM’a başvuran bireylerin kullanım süreleri, 1 yıl içinde ortalama 6 saat olan süreyi belirgin şekilde azaltmayı başarmış.
Araştırma, sosyal medya bağımlılığının sadece bir alışkanlık olmadığını, aynı zamanda duygusal düzenleme, kaçış ve ödül mekanizmalarıyla beslenen bir döngü olduğunu gösteriyor. Katılımcıların önemli bir kısmı, sosyal medyayı bırakma girişimlerinde başarısız olduklarını ifade ederken, mutluluğu sosyal medyada arayanların oranı da yüksek.
GENÇLER İÇİN ZARARLI İÇERİK RİSKİ
Raporda, sosyal medyada genç kullanıcıların zararlı içeriklere maruz kalma oranının yüksek olduğuna dikkat çekiliyor. Katılımcıların yüzde 30’u, sosyal medya platformlarında kumar ve bahis içerikleriyle karşılaştığını, yüzde 20’si ise tütün ve alkol içeriklerine maruz kaldığını belirtiyor. Özellikle 12-19 yaş arasındaki gençlerin, uyuşturucu içerikli paylaşımlara maruz kaldıkları günlerde madde kullanım risklerinin 30 kat arttığı ifade ediliyor.
Yeşilay, sosyal medya bağımlılığının sadece bireysel bir sorun değil, aynı zamanda toplumsal bir tehdit haline geldiğine vurgu yapıyor. Bu bağlamda, dijital okuryazarlık eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve sosyal medya kullanımına yönelik kontrol önlemlerinin artırılması gerektiği belirtiliyor.
Basın toplantısında konuşan Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, sosyal medya bağımlılığının toplumsal bir tehdit haline geldiğini belirterek şunları söyledi: “Davranışsal bağımlılıklar, bugün toplum için ciddi bir tehdit noktası oluşturuyor. Yeşilay olarak bizler, önleme, rehabilitasyon ve savunuculuk alanlarında bütüncül bir yaklaşımla çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Sosyal medya bağımlılığı, özellikle gençler için büyük bir risk taşıyor ve bu sorunu bilimsel temellerle doğru şekilde ele almak çok önemli.”
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ VE HEDEFLER
Dinç, sosyal medya kullanımının gençler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için önerilerde bulundu. Bu kapsamda, dijital okuryazarlık eğitimlerinin güçlendirilmesi ve sosyal medya platformlarında zararlı içeriklerin etkin biçimde denetlenmesi gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca, sosyal medya kullanımına yönelik bir yaş sınırının getirilmesi ve sosyal medya bağımlılığını izleyebilecek bağımsız araştırma merkezlerinin kurulması gerektiğini vurguladı. Yeşilay, sosyal medya bağımlılığının önlenmesi ve çözülmesi için bilimsel ve çözüm odaklı politikalar geliştirmeye devam edeceğini duyurdu.